Շահաբաժնի հաշվիչ
Որքա՞նն է ընկերության շահույթից իրականում հասնում սեփականատիրոջը՝ շահութահարկ, շահաբաժնի հարկ և ձեռքին մնացող գումարը։ ՀՀ հարկային օրենսգիրք, հոդվածներ 125 և 150։
Ինչի՞ց եք սկսում
Շրջանառության հա՞րկ եք վճարում կամ միկրոձեռնարկատե՞ր եք։ Այդ ռեժիմները փոխարինում են շահութահարկին, ուստի ընտրեք երկրորդ տարբերակը և գումարը վերցրեք Ձեր հաշվապահական հաշվառումից՝ օրենսգիրքը բաշխման ենթակա շահույթի բանաձև չի սահմանում։
Հաշվարկը ֆիզիկական անձ մասնակցի համար է։ Եկամուտը համարվում է ստացված բաշխման մասին ժողովի որոշման օրը (հոդված 109)։
Բաշխվող շահույթի ընդհանուր հարկային բեռը՝ —
Այդքանը ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ է մինչև հարկումը շահույթ —
Հարկը պահում է ընկերությունը և վճարում մինչև հաջորդ ամսվա 20-ը ներառյալ (հոդված 158)։ Շահաբաժնից սոցիալական վճար և դրոշմանիշային վճար չեն պահվում։
Շահույթի բաշխումն այն պահն է, երբ սխալն ամենաթանկն է արժենում։ Մենք նախապատրաստում ենք որոշումը, հարկի պահումը և հաշվարկը՝ նախապես ասելով, թե որքան կարժենա։
Կհաշվարկենք և կձևակերպենք վճարումը Հարցրեք հաշվապահինԻնչպե՞ս է հարկվում շահաբաժինը Հայաստանում
Շահույթը սեփականատիրոջ գրպան հասնում է երկու հարկից հետո։ Նախ ընկերությունը վճարում է շահութահարկ՝ հարկման բազայի 18%-ը (ՀՀ հարկային օրենսգիրք, հոդված 125, մաս 1)։ Մնացած՝ բաշխման ենթակա շահույթից շահաբաժին վճարելիս պահվում է եկամտային հարկ՝ 5% (հոդված 150, մաս 8)։
Օրինակ․ 10 000 000 ֏ շահույթից շահութահարկը 1 800 000 ֏ է, բաշխման ենթակա է մնում 8 200 000 ֏, շահաբաժնի հարկը՝ 410 000 ֏, իսկ սեփականատերը ստանում է 7 790 000 ֏։ Ընդհանուր հարկային բեռը կազմում է շահույթի 22,1%-ը։
Հարկը հաշվարկում և պահում է ընկերությունը որպես հարկային գործակալ (հոդված 152) և վճարում պետական բյուջե մինչև հաջորդ ամսվա 20-ը ներառյալ (հոդված 158, մաս 1)։ Շահաբաժնից սոցիալական վճար և դրոշմանիշային վճար չեն պահվում։
Շրջանառության հարկի կամ միկրոձեռնարկատիրության ռեժիմում գործող ընկերությունը շահութահարկ չի վճարում (հոդված 253, մաս 1-2 և հոդված 269, մաս 1), սակայն շահաբաժնի 5%-ը պահելու պարտավորությունը մնում է (հոդված 263, մաս 2 և հոդված 269, մաս 2, կետ 2)։ Այդ դեպքում բաշխման ենթակա գումարը վերցրեք Ձեր հաշվապահական հաշվառումից՝ օրենսգիրքը դրա բանաձև չի սահմանում։
Ոչ ռեզիդենտ ֆիզիկական անձի համար դրույքաչափը նույնն է՝ 5% (հոդված 150, մաս 8)։ Ռեզիդենտ կազմակերպությունը ստացած շահաբաժինները նվազեցնում է համախառն եկամտից, այսինքն՝ լրացուցիչ հարկ չի առաջանում (հոդված 123, մաս 2, կետ 1)։ Ոչ ռեզիդենտ կազմակերպությանը վճարվող շահաբաժնից պահվում է 5% շահութահարկ (հոդված 125, մաս 4, կետ 3.1)։ Կրկնակի հարկումը բացառող միջազգային պայմանագիրը կարող է իջեցնել դրույքաչափը՝ պայմանագրի նորմերն առաջնային են (ՀՀ Սահմանադրություն, հոդված 5, մաս 3)։
Որքա՞ն է շահաբաժնի հարկը Հայաստանում
Ֆիզիկական անձի ստացած շահաբաժնից պահվում է եկամտային հարկ՝ 5% (հոդված 150, մաս 8)։ Դրույքաչափը նույնն է ռեզիդենտի և ոչ ռեզիդենտի համար և կախված չէ ընկերության հարկային ռեժիմից։
10 մլն դրամ շահույթից որքա՞ն է հասնում սեփականատիրոջը
7 790 000 ֏․ 1 800 000 ֏ շահութահարկ (18%) և 410 000 ֏ շահաբաժնի հարկ (5%)։ Ընդհանուր հարկային բեռը՝ շահույթի 22,1%-ը։
Ե՞րբ պետք է վճարվի շահաբաժնի հարկը
Ընկերությունը որպես հարկային գործակալ պահում է հարկը վճարման պահին և փոխանցում բյուջե մինչև հաջորդ ամսվա 20-ը ներառյալ, նույն ժամկետում ներկայացնելով եկամտային հարկի հաշվարկը (հոդվածներ 156 և 158)։
Կարելի՞ է հետ ստանալ շահաբաժնի հարկը
Այո՝ եթե ստացված շահաբաժինը նույն հարկային տարվա ընթացքում ներդրվի նույն ռեզիդենտ ընկերության կանոնադրական կապիտալում, վճարված հարկը փոխհատուցվում է՝ ոչ ավելի, քան վճարվածը (հոդված 159, մաս 4)։ 2025 թ. հունվարի 1-ից հետո ձևավորված շահույթի մասով փոխհատուցում չի կատարվում, եթե ընկերությունն ունեցել է արձանագրված խախտումներ։ Կարգը սահմանում է Կառավարությունը՝ ժամկետների համար դիմեք հաշվապահի։
Ի՞նչ է փոխվում բանկերի համար 2027 թվականից
2027 թ. փետրվարի 1-ից բանկերի չցուցակված բաժնետոմսերից ստացվող շահաբաժինները հարկվում են 15% դրույքաչափով (ՀՕ-385-Ն)։ Օրենքը տարածվում է նաև մինչև 2027 թ. ընկած ժամանակաշրջանների շահույթից բաշխվող շահաբաժինների վրա։ 2026 թվականին այս հաշվիչի դրույքաչափերը գործում են։
Աղբյուրներ՝ ՀՀ հարկային օրենսգիրք, հոդվածներ 123, 125, 150, 152, 156, 158, 159։ Դրույքաչափերը՝ առ 2026-08-01.